“Fırtına” nereden geliyor?

 

Denizcilerin korkulu rüyası “Fırtına” nın  kelime olarak kökeni nereden geliyor diye düşündünüz mü hiç?

Mine Söğüt’ün Gergedan isimli öykü kitabını elime alana kadar ben de düşünmemiştim. Öykülerden birinde fırtına’nın latince fortuna’dan geldiği yazıyordu. Fortuna Yunanca kader demek.  Doğru olabilir mi diye kısa bir araştırmadan sonra doğru olduğunu şaşırarak gördüm.

Fırtına Fortuna’dan dilimize geçmiş. 

Fırtına = “Yun fortúna φορτούνα denizde şiddetli hava (Kaynak: LF sf. §305)İt/Lat fortuna kader, kısmet, kaza << HAvr *bhr̥-tu- HAvr *bher-1 taşımak, getirmek”

(kaynak: nisanyansozluk.com)

Fırtınayı Türkçe’ye  kader kısmet olarak almışız.  Kaderimizde sert hava varsa çekeriz anlayışı… 

Diğer dillere bakınca fırtına için kullandıkları kelimelerin kökeni genelde sert bir hava olayı.

İngilizce’de fırtına storm demek. Kökeni Almanca bir kelime olan  sturm,şiddetli hava demek. ve fırtına anlamına geliyor, Latince fırtına tempestas, kökeni hava durumu. Fırtına Latin kökenli tüm dillere tempestas olarak geçmiş. Arapça’da easifa, Farsça’da tüfan, Yunanca’da kataigída. Hepsinin kökeni  güçlü bir hava olayı… Türkçe’de ise kader, kısmet!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s